Tuvalet eğitiminde aydınlanma hareketi

 

 

"Selpakla Tuvalete Merhaba" kapsamında 8. blogger anne blogger baba buluşmamıza ev sahipliği yapan Selpak, tuvalet eğitimi konusunda dirsek temaslı olduğu Bengi Semerci Enstitüsü uzmanlarının da ışığında, biz anneleri, şu çiş-kaka mevzusunda refaha çıkardı sağolsun.

 

Sorduk sorduk, Uzm. Psk. Derya Gülterler cevapladı.

 

Bu, henüz tuvalet eğitimine başlamamış, Çişine "Kaka", kakasına yine "Kaka" diyen çocuğu lazımlığa oturtan, ama anında geri kalktığında onu zorlamayan "Daha 18 aylık sıkıntı yok! Rahat ol!" diyerek ruhunu yatıştırmaya çalışan bir annenin çiş – kaka mevzusunda ilk aydınlanma hareketidir.

 

 

Anneyiz.Biz Dergisi'nde editör iken ben, bu konuları o kadar çok uzmanlarla görüşmüştüm ki, ama ne fayda? "Anne olunca anladığım" konulardan biri de bu işte, şimdi anne değilken nasıl ahkam kesebilirim tuvalet eğitimiyle ilgili?

 

 

Zaten orada haber yaptıklarımdan azıcık fikrim, tecrübem olaydı, doğum kontrolu, aile planlaması haberlerinden sonra, evlenir evlenmez hamile kalmazdım.

 

 

Yani habercilik hiçbir şey, tecrübe her şey diyebilirim gönül rahatlığıyla.

 

 

Ayrıca 8. blogger anne blogger baba toplantısında uzmanımıza sorma fırsatım olmayan ama sürekli kafamı kurcalayan 5. soruyu da bu vesileyle sormuş oldum.

 

 

 

Şimdi Uzm. Psk. Derya Gülterler 'e kulak verelim.

 

 

 

1)Tuvalet eğitimi yaşı muhakkak çocuğa göre değişiyor ama ortalama olarak hangi yaşlar arasında verilmeli?

Tuvalet eğitimine başlamak için çocuğun

  • Yürüyebilmesi
  • Basit emirleri yerine getirebilmesi
  • İsteklerini kelimelerle konuşarak anlatabilmesi
  • Kendi kendine basit giysileri çıkarabilmesi
  • Genellikle gün içinde 2-3 saat kuru kalabilmesi
  • Tuvalete çıktığı saatlerin bir rutini olması,
  • Altının ıslaklığından rahatsızlığını ifade eder hale gelmiş olması

 

olmazsa olmaz koşullardır. Çocuklar genellikle bu aşamaya 24 aylık olduklarında gelirler. Ancak her çocuğun gelişiminin aynı seyirde gitmeyebileceği, 6 ay önce ya da sonra, bu aşamaların tamamlanmış olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

 

 

2)"Kakasını" ya da "Çişini" söyleyen ama tuvalete oturmayı reddeden çocuğa nasıl yaklaşılmalı?

Bu durumun birçok sebebi olabilir. Çocuk saydığımız gelişim basamaklarını henüz tamamlamış olabilir. Tamamlamış olsa bile anne eğitimi vermeye henüz hazır olmadığı için daha endişeli davranıyor ve çocuk bunu hissederek kaygılanıyor olabilir. Bunların dışında anne ve çocuk arasındaki iletişimsel sorunların bir parçası olarak çocuk anne ile bu konu üzerinden inatlaşmasını sürdürüyor olabilir.

Yapılması gereken çocuğun reddedişinin öncelikle sebebini anlamak ve ona göre inatlaşmadan, bir müddet bekleyerek en doğru şekliyle eğitime yeniden başlamak.

 

 

 

3) Tuvalet fobisi neden gelişir ve sorunu gidermek için neler yapmak gerekir?

Bir fobinin gelişmesinin çok çeşitli nedenleri olabilir. Bazen evlerde tuvaletin yaklaşılmaması gereken pis bir yer olarak görülüp kapısının sürekli sıkı sıkı kapalı olması çocuk için tuvaleti korkulur bir yer haline getirebiliyor. Bazen de çocuklar tuvaletlerini yapmaları ile ilgili utandırılabiliyorlar ve çocuk tuvaletini yapmamak ve utanmamak için ciddi bir kontrol sürecine girebiliyor. Ya da ilk kez tuvalete oturduğunda yaşadığı kabızlıkla birlikte bir acı çekebiliyor ve her defasında aslında bu acıyı çekmekten korkabiliyor.

Bunların dışında şu an aklımıza bile gelmeyen birçok zorluk, tuvaletle ilişkilendirilmiş ve fobiye dönüşmüş olabilir. O sebeple eğer aile kendisi zorluğun sebeplerini bulamıyorsa mutlaka bir ruh sağlığı uzmanından yardım almalı ve biyolojik sıkıntılara dönüşmeden çözüm bulmalıdır.

 

 

 

4) Ebeveyn olarak çocuğumuzun yanında bulunmadığımız durumlarda, tuvalet eğitimini veren aile büyüğümüzün dikkat etmesi gereken durumlar nelerdir? (Aile büyükleri çok tedirgin, aceleci olabiliyorlar, bazen bu nedenle çocuğu kötü etkileyecek davranışlar da sergileyebiliyorlar)

Tuvaletini yapıyor olmak su içmek yemek yemek kadar doğal bir ihtiyaçtır. Çocuğa bu konuda yardımcı olan kişi her kim olursa olsun, bu doğallık içinde, acele etmeden, paniğe kapılmadan hareket etmeli, çocuğun kendi kendine yapabilmesi için fırsat vermeli yalnızca ihtiyacı olan durumda desteklemelidir.

Çocuğun yerine yaptığınız her şey, çocuğun gelişimsel seyrini yavaşlatacaktır, unutmayın.

 

 

 

5) Tuvalet eğitiminde çocuğun mahremiyetine özen göstermek adına nelere dikkat etmemiz gerekir?

Tuvalet eğitiminde, kız çocukları için annei erkek çocukları için babanın model olması son derece önemlidir. Çocuk tuvaletteyken ona yardımcı olan kişinin dışında kimsenin tuvalete girmemesi, kapısının kapalı tutulması, çocuğun kendisini temizlemesi için fırsat verip, zorlandığı noktada destek olunması çok önemlidir.

Bu süreç aynı zamanda çocuğun kendi bedenini başkalarından korumasını vurgulamak için bir fırsattır.

 

 

 

6) "Çocuk 1 yaşına geldi, bizim zamanımızda 8 aylıkken tuvalete otururdu çocuklar…" diyebilen bir nesille aynı atmosferi paylaşıyoruz. Bu gibi durumlarla nasıl başa çıkabiliriz?

Etrafınızdakiler çocuğunuzun tüm süreçleri ile ilgili her zaman farklı fikirlerde olabilirler. Çocuğunuzun yemek yemesi, oyun oynaması, ders çalışması ile ilgili de tıpkı tuvalet eğitimde olduğu gibi çok farklı yorumlar alabilirsiniz. Çocuğunuzu çok şımarttığınız ya da çok cezalandırıcı davrandığınız da söylenebilir. Burada kilit nokta, sizin yaptığınızın doğruluğundan ne derece emin olduğunuzdur.  Ancak sizin aklınız net değilse, kafa karışıklığı yaşayıp ne söyleyeceğinizi, nasıl tepki vereceğinizi bilemeyebilirsiniz.

Burada esas olan başkalarının sizi onaylamadığı durumlarda tepkilerinizi nasıl belirttiğiniz, sınırlarınızı nasıl çizdiğiniz. Tuvalet konusu yalnızca bunun için bir araç olabilir.

 

 

 

7 ) Tuvalet eğitimini verdik ama hala geceleri altını bağlıyorum, çünkü yatağını ıslatıyor!???

Tuvalet eğitimine başladığınız andan itibaren çocuğunuz aklını karıştırmamak ve eğitimi daha sürede tamamlayabilmek için bezi hem gece hem gündüz bağlamayı sonlandırmalısınız. Bez yalnızca çocuğunuzun bedeninden değil, önce zihinlerden sonra evden de çıkmış olmalıdır. Bez evin bir köşesinde durduğu sürece çocuğunuz için ondan ayrılmak çok zor olacaktır.

Süreci kolaylaştırmak için geceleri sıvı tüketimini azaltmalısınız. Sıvı tüketiminin azalmasına rağmen, gece tuvalet ihtiyacı oluyorsa yalnızca bir kez ihtiyacın hemen öncesinde tuvalete götürebilirsiniz. Ancak kesinlikle gece sık sık çocuğunuzu uyandırmamalısınız. Bu uyku rutinini bozacak ve gelişimine zarar verecektir. Gecede birden fazla defa ihtiyaç devam ediyorsa, henüz eğitim sürecine başlamak için çocuğunuz hazır olmayabilir. Bir müddet beklemek ve tüm gelişimsel işaretler tamamlandıktan sonra yeniden denemekte fayda var.

 

 

 

9) Tuvalet eğitimi süresince etrafı ıslatan çocuğumuza nasıl davranmalı, bu konudaki iletişimi nasıl sağlamalıyız?

Eğitim aşamasında çocuğun altını ve etrafı ıslatması kadar doğal bir şey olamaz. Çocuğa da bunun son derece normal olduğu, öğrenirken kazaların olabileceği söylenmeli, bağırmak, kızmak, utandırmaktan kesinlikle kaçınılmalıdır.

 

 

 

 

10) Okur sorusu Zeliha Erdoğan Bağcı "Benim kızım da 26 aylık, aslında tuvaleti geldiğini söylüyor zaman zaman ama havaların soğuk olması ve bir de 5.5 aylık oğlum var onunla da ilgilenince yeterli zamanı ben ayıramıyorum sanırm. 1 ay daha beklemeyi düşünüyorum sonra da gece gündüz bezini bir anda bırakmayı… Kaygılıyım, doğru mu yapıyorum bilemiyorum!?

Tuvalet eğitiminde çocuğun hazır olması kadar annenin de hazır olması son derece önemlidir. Siz kendinizi hazır hissetmezseniz, eğitimde mutlaka zorluklar ve aksamalar olacaktır. Ancak kendinizi hazır hissetmediğiniz için, çocuğun 3,5 yaşına gelmesine kadar beklemek de uygun olmaz. Çocuğunuzdan eğitime hazır olduğuna ilişkin işaretler geliyorsa, en kısa zamanda kendi hazırlığınızı tamamlayıp eğitime başlamanız yerinde olacaktır.

 

 

 

50.000'den fazla anne ve babaya hizmet veren "Selpakla Tuvalete Merhaba"nın Facebok sayfasını da ziyaret edebilirsiniz.

 

 

Uzm. Psk. Derya Gülterler'e ve Selpak'a teşekkür ediyorum. 

 

 

 

 

 

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on Google+0Share on Tumblr0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this pageHemen Paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*